دوستان و همشهریان عزیز یه دیکشنری لغات و اصطلاحات کرمونی جمع آوری شده امیدوارم عزیزان غیرکرمونی به بعضی از اصطلاحات کرمونی که توی متن ها رو دیده بودند و معنیشون رو نمی دونستند فیض ببرند :)
*******************
چارقد:روسری
وابس:بِایست
قینوس:حرفِ چرت
میواست یا میواستی:میبایست، می بایستی
چوم:چه میدانم
پلخمون:خون خشک شده ی زخم
خاب: بسیار خوب
بل:اجازه بده
سفتو:سبد
مغراض:قیچی
دورکردی:دیر امدی
پچل:کثیف
مچل:الاف
کِغارک:قارچ
لُک:برامدگی
سرمغراضی:پارچه های چیده شده
سین:طرف،سو
کو بورو او سین :لطفا برو اون طرف
پسین:بعد از ظهر
زرده شوم:غروب افتاب
پسبا:پس فردا
کراجَک: کلاغ زاغی (پرنده ای از خانواده کلاغ با جثه ای کوچکتر از کلاغ که توی بالهاش پرهای سفیدی داره و دمش هم درازتره، بسیار هم فضول و باهوشه)
چوری:جوجه
هانمید:مقدار زیاد از چیزی
وخی:بلند شو
وربخی:بلندشو
گُرده:پهلو
دُری:بشقاب
قَبسینی یا قَوسینی:سینی
وَرجِکیدن:پریدن، یهویی ترسیدن
دَرگُنج:در حدی
قِلندرو:حباب روی آب
رُو نمیگیره:انجام نمیشه
جیکو:جیرجیرک
هونجیچسو:سوسک سیاه
فِت فِتو:آدم پرحرف
رودِمون:گوشت تازه آوردن(چاق شدن)
رورِزا: رودربایستی
تُرُشبالا : سبد ،صافی، چلوصافی، آبکش
گُواف:خمیازه
نِرکو:سکسکه
پُت:مو
پُت پُت:تیکه تیکه کردن
دِ پرک شدن: نصف شدن
دردات ور ته سرم: دردوبلات بخوره تو سرم عشقم :)
اولنگونو: آویزان
وَر:برای
بستون:بگیر
کرپو:مارمولک
مدو:سوسک
چنزو: نوعی حشره که کنار جوی آب زندگی می کند، جیرجیر می کند و بعضی ها برشته می کنند و می خورند !
ناسار:ناودان
رازین: پله
پِرقید:له شد
مِشَنگ:خل و چل
تغارو:کاسه بزرگ (ظرف کشک مالی)
سِزاوار کردن:حیران کردن، معطل کردن
ورهم گشتن:عجله کردن
آساق پاساق: همان زَلَم زیمبوی خودمان
زِپَتول: تکان دادن
ننا:مامان
ننایی:مادر بزرگ مادری
ننبابا:مادر بزرگ پدری
نمیا:نمی آید
وِلِشکو: رهایش کن
سرقلیفه یا سرقدیفه:روسری 3گوش
سرپایی:دمپایی
چغوک:گنجشک
چارچِلِنگ:چهار دست و پا
ریقو:کوچک
کِلَمبُرزی:دست انداز
جوغن:هاون
پُختو: یاکریم، موسی کو تقی (فاخته)
کَلپَک:مارمولک
اشپش:شپش
آبگرمو: اشکنه
مفشو: کیسه قندی یا کیسه دارو گیاهی
بد پک پوز:زشت
اُرتینه: دختر مجرد
حشمیت کشیدن: طرفداری کردن، جانبداری کردن
کُلیتوو: مقنعه
کاربافو: عنکبوت
سیتکو: کِرمک، کرم مقعد
لُکُمبرو: سرعت گیر
برابر: روبرو
جون کن: رخت کن
قُزمیت ـ رشقال: بیخود، مسخره، چیت
بُلیت: ساده، هالو
حقه : قوطی
اسپریچو: پرستو
سرسرا: هال
چنه: چونه
کماجون: قابلمه
آنداس:آدامس
فیقو: سوت
پرسه:مراسم ختم
سرسرا:هال خانه
وا:باز شدن
برکلا:بارک الله
کاکا: برادر
دادا:خواهر
کلچراغ:کربلایی چراغ
کلزهرا:کربلایی زهرا
زنکه:نوعی صدا زدن خانم ها البته توسط شوهرها
بلو : نوزاد
لرد: بیرون
بد بلایی:راحت نبودن
آبخاری:در گویش بعضی مناطق لیوان آب خوری است
موریک:مورچه
ور پات کا:به پایت کن
کوشا:کفش ها
امشو:امشب یا در بعضی موارد به امشب می گویند شبی
و ر برت کن:به تنت کن، بپوش
عامو:عمو البته عامو گویش روستایی کرمان است
شپر شپر:صدای مالیدن چیزی به هم
بیا اینم فاطو:فاطمه
فقط یک نفر هست که گذشته را می کاود اونم....
ته گاه :قسمت از حیاط خانه )طبق گفته خانم همای سعادت